GitHub Nedir?
GitHub nedir sorusu, koda yeni başlayan herkesin aklına gelir. Kısa cevap şu: GitHub, kodunuzu bulutta saklayan ve ekipçe çalışmayı kolaylaştıran bir platformdur. Projelerinizi tek yerde tutar. Her değişikliğin kaydını da saklar.
Bunu akıllı bir not defteri gibi düşünün. Her satırı kim, ne zaman yazmış görürsünüz. Yanlış bir şey yaparsanız eski hâle dönmek çok kolaydır. Daha fazla bilgi için resmi GitHub sitesine bakabilirsiniz.
Git ve GitHub Aynı Şey mi?
Hayır, ikisi farklıdır. Git, dosyalardaki değişimi takip eden bir araçtır ve sizin bilgisayarınızda çalışır. GitHub ise Git'i temel alan bir web sitesidir. Kodu paylaşmayı, birlikte çalışmayı ve geri bildirim almayı sağlar.
Yani Git motordur, GitHub ise o motoru herkese açan garajdır. Git'i daha yakından tanımak isterseniz Git nedir yazımıza göz atın. İkisini birlikte kullanmak işi çok rahatlatır.
Depo (Repository) Nedir?
Depo, projenizin tüm dosyalarını ve geçmişini tutan klasördür. Her proje kendi deposunda yaşar. Depo açtığınızda kodunuz artık güvende olur.
İstediğiniz an geriye bakarsınız. Bir hata fark ederseniz, sorunun hangi gün girdiğini bulmak dakikalar sürer. Bu yüzden ekipler her işi bir depoda toplar.
Commit Nedir?
Commit, tek bir kayıtlı değişikliktir. Kodu her kaydettiğinizde bir commit oluşur. Yanına kısa bir not yazarsınız. Bu not, "ne yaptım" sorusunun cevabıdır.
İyi commit notları ileride çok işe yarar. Altı ay sonra bile neyi neden değiştirdiğinizi hatırlarsınız. Kısa ve net yazmak yeterlidir. Her commit, geri dönebileceğiniz bir duraktır.
GitHub Neden Bu Kadar Sevilir?
Cevap basit: birlikte çalışmayı çok kolaylaştırır. Aynı projede on kişi bile çalışsa, kimse diğerinin işini bozmaz. Herkes kendi dalında ilerler. Sonra işler tek yerde birleşir.
Ayrıca açık kaynak dünyasının merkezi burasıdır. Sevdiğiniz bir aracı inceler, hata bildirir ya da katkı yaparsınız. Yeni başlayanlar için bedava plan yeterlidir. Öğrenirken cebinizden para çıkmaz.
Bir başka artı da geçmişe güvendir. Kod sunucuda durur. Bilgisayarınız bozulsa bile işiniz kaybolmaz. Bu rahatlık, tek başına çalışanlar için bile çok değerlidir.
Branch (Dal) Nedir?
Branch, projenin güvenli bir kopyasıdır. Ana dal genelde "main" adını taşır. Yeni bir özellik denemek isterseniz yeni bir dal açarsınız. Böylece ana kodu bozma korkusu olmadan çalışırsınız.
İşiniz bitince dalı ana koda birleştirirsiniz. Bir şey ters giderse dalı silersiniz; ana kod yine sağlam kalır. Bu küçük alışkanlık, ekipte büyük kavgaları önler.
Dal isimleri konuyu anlatmalı. Örneğin "giris-formu" veya "hata-duzeltme" iyi isimlerdir. Böyle olunca ekip neyin üzerinde çalıştığınızı bir bakışta anlar.
Pull Request Nedir?
Pull request, "şu değişikliği ana koda alalım mı?" diye sorduğunuz bir taleptir. Açtığınızda ekip arkadaşlarınız kodu okur, yorum yazar ve onaylar. Bu adım kod kalitesini yükseltir. Hataları da erkenden yakalar.
Kısaca akış şöyledir:
- Yeni bir dal açarsınız.
- Kodu yazıp kaydedersiniz.
- Pull request açarsınız.
- İnceleme bitince kod ana dala birleşir.
GitHub Actions Nedir?
GitHub Actions, tekrar eden işleri sizin yerinize yapan bir otomasyon aracıdır. Kod gönderdiğinizde testleri koşar, projeyi kurar ve hatta canlıya alır. Kuralları küçük bir YAML dosyasına yazarsınız.
Örneğin her pull request açıldığında testler otomatik başlar. Test geçmezse uyarı alırsınız. Böylece bozuk kod ana dala karışmaz. Zamanla bu akış size çok doğal gelir.
Önemli GitHub Terimleri
| Terim | Kısa Anlamı |
|---|---|
| Repository | Projenin dosya ve geçmiş deposu |
| Commit | Tek bir kayıtlı değişiklik |
| Branch | Ana koddan ayrı çalışma dalı |
| Pull Request | Birleştirme ve inceleme talebi |
| Actions | Otomatik test ve dağıtım |
Nasıl Başlarsınız?
- Ücretsiz bir hesap açın.
- Yeni bir depo oluşturun.
- Dosyalarınızı yükleyin.
- Bir dal açıp ilk değişikliğinizi yapın.
- Pull request ile değişikliği birleştirin.
GitHub nedir artık biliyorsunuz. En iyisi gidip küçük bir depo açmak ve denemektir. Birkaç gün sonra branch ve pull request size çok tanıdık gelir.
Takıldığınız yerde GitHub'ın kendi rehberleri ve geniş topluluğu yardımcı olur. İlk gün her şeyi öğrenmek zorunda değilsiniz. Yavaş yavaş, deneye deneye alışırsınız. Önemli olan başlamaktır.